Nuuʹbb oummu väʹlddummuš Kela-aaʹšši håiddma
Jõs leäk 18 eeʹǩǩed leʹbe puärrsab, vuäitak uʹvdded nuuʹbb ooumže lååʹv leʹbe väʹlddeed suu håiddad Kela-aaʹššääd peäʹlstad. Väʹldduum ooumaž âlgg leeʹd ooʹccmõsân 18 eeʹǩǩed. Vuäitak še uʹvdded väʹlddõõzz määŋgaid jeeʹres oummuid. Väʹlddõõzz vuäitt jårrâʹstted kuäʹss täättas.
Vuäitak tuejjeed väʹlddõõzz täi naaʹlivuiʹm:
- Väʹlddǩiiʹrjin vuäitak väʹlddeed håiddad Kela-aaʹššääd teʹlfoonâst, kääzzkõspääiʹǩest da pååʹšt mieʹldd.
- Suomi.fi-väʹlddõõzzin vuäitak väʹlddeed håiddad Kela-aaʹššääd neeʹttest MuuKelast.
Hoʹhsse, što samai pukid aaʹššid ij vueiʹt veâl håiddad MuuKelast. Jõs haaʹlääk, što nuʹbb ooumaž vuäitt håiddad Kela-aaʹššääd neeʹttest da teʹlfoonin, uuʹd nuʹt Suomi.fi-väʹlddõõzz ǥu väʹlddǩeeʹrj.
Nääiʹt väʹlddääk väʹlddǩiiʹrjin
Väʹlddǩiiʹrjin vuäitak väʹlddeed tiuddâkksa oummu håiddad Kela-aaʹššääd teʹlfoonâst, kääzzkõspääiʹǩest da pååʹšt mieʹldd. Jõs haaʹlääk, što nuʹbb ooumaž vuäitt håiddad aaʹššääd še neeʹttest, ouddmiârkkân ooccâd ouddõõzz peäʹlstad MuuKelast, ton õõlǥak uʹvdded suʹnne Suomi.fi-väʹlddõõzz.
Jiõčč mieʹrrääk, koid aaʹššid väʹlddǩiiʹrjin vuäitt håiddad. Vuäitak uʹvdded nobba lååʹv håiddad pukid ouddõsaaʹššid leʹbe tåʹlǩ tiõttum ouddõõzz leʹbe ääʹšš. Jõs haaʹlääk, što väʹldduum ooumaž håidd tuu peäʹlest tåʹlǩ õõut ouddõʹsse kuulli aaʹššid, ǩeeʹrjet väʹlddǩerjja ouddõõzz nõõm, ouddmiârkkân jeältõkvuäǯǯai jälstemtuärjjõs.
Väʹlddǩiiʹrjin vuäitt še läittad tuʹmmstõõǥǥ tuu peäʹlest. Jõs raajak väʹlddǩeeʹrj Kela lomaakkin, tõõzz âlgg ǩeeʹrjted, što väʹlddǩeʹrjj lij läittamääʹšš håiddam vääras. Jeeʹrab väʹlddǩeeʹrj ij kuuitâǥ taarbâž raajjâd, jõs seämma ooumaž lij ääiʹjben håiddam seämma ääʹšš väʹlddǩiiʹrjin.
Väʹlddǩiiʹrjin väʹldduum ooumaž vuäitt vuäǯǯad aaʹšši håiddam diõtt vieʹltʼteʹmes peeitast ââʹnnem vuâllsaž teâđääd, jõs leäk väʹlddǩiiʹrjin ouddam miâsttmõõžž teâđai ouddmõʹšše.
Vuäitak raajjâd väʹlddǩeeʹrj lomaakkin Väʹlddǩeʹrjj – Ouddõsaaʹšši håiddmõš Kelast VAL 3sms (pdf). Looǥǥ tääʹrǩab vuäppõõzzid lomaakk tiuddeem vääras: Nuuʹbb peäʹlest äʹššummuš – Vuäppõs väʹlddǩeʹrjjlomaakk tiuddeem vääras (pdf).
Leʹbe vuäitak raajjâd väʹlddǩeeʹrj jiijjad maall mieʹldd. Jiijjad maall meâldlaž väʹlddǩeeʹrjest âʹlǧǧe leeʹd
- riʹjttjeei teâđ väʹlddõõzz uʹvddi da väʹldduum oummu leʹbe oummui jerreem vääras
- teâtt tõʹst, koid aaʹššid väʹlddummuš kuâskk
- teâtt tõʹst, vuäǯǯ-a väʹldduum ooumže uʹvdded väʹlddõõzz uʹvddjest peeitast ââʹnnem vuâllsaž teâđaid (lååʹv vuäitt uʹvdded õuddm. ouddõsteâđai da jeeʹres tällõõzzlaž sââʹj kuõskki teâđai leʹbe tiõrvâsvuõđ kuõskki teâđai ouddmõʹšše)
- viõǥǥâståårramäiʹǧǧ (meäʹrteʹmes ääiǥas leʹbe mieʹrrääiǥas)
- peiʹvvmieʹrr di väʹlddõõzz uuʹdi vuâllaǩeeʹrjtõs da nõmmčiõlǥtõs.
Vuäitak tooiʹmted väʹlddǩeeʹrj MuuKelast, pååʹšt mieʹldd leʹbe kääzzkõspäikka. Väʹldduum ooumaž vuäitt tooiʹmted väʹlddǩeeʹrj pååʹšt mieʹldd leʹbe kääzzkõspäikka. Väʹldduum ooumaž ij kuuitâǥ vueiʹt vuõltteed väʹlddǩeeʹrj peäʹlstad MuuKelast.
Nääiʹt tooiʹmtak väʹlddǩeeʹrj MuuKelast
Tiuddâd lomaakk Väʹlddǩeʹrjj – Ouddõsaaʹšši håiddmõš Kelast VAL 3sms (pdf) leʹbe ǩeeʹrjet jiijjad maall meâldlaž väʹlddǩeeʹrj.
Ruõkk väʹlddǩeeʹrj saakkneävvad sizz leʹbe vääʹld tõʹst snimldõõǥǥ.
Vuõlttâd väʹlddǩeeʹrj meâlddõsân.
- Vaʹlljed Vuõlttâd meâlddõõzz - Jeeʹres Kela-ääʹšš - Jeeʹres meâlddõõzz da Väʹlddǩeʹrjj. Õhttâd väʹlddǩeeʹrj da teäʹddel Vuõlttâd.
Väʹlddǩeeʹrj ij taarbâž vuâllaǩeeʹrjted, jõs vuõlttääk tõn MuuKelast jiijjad tiõttivuiʹm.
Vuäitak kuäʹss täättak muʹtted väʹlddǩeeʹrj viõǥǥâståårrmõõžž leʹbe jårrâʹstted ouddmad väʹlddummuž. Tuʹst ij taarbâž iʹlmmted määin tõõzz, mõõn diõtt jårrââstak väʹlddǩeeʹrj. Iʹlmmet jårrâsttmõõžžâst MuuKelast saaǥǥin, pååʹšt mieʹldd leʹbe sååiteeʹl mij teʹlfoonkääzzkõʹsse.
Nääiʹt ooudak väʹlddummuž Suomi.fi-väʹlddõõzzin
Jõs haaʹlääk uʹvdded nuuʹbb ooumže väʹlddummuž håiddad Kela-aaʹššääd peäʹlstad MuuKelast, uuʹd suʹnne Suomi.fi-väʹlddõõzz (lääddas), koon nõmm lij Sosiaaliturvan etuusasioiden hoitaminen. Suomi.fi-väʹlddõs kuâskk pukid Kela-aaʹššid, leʹbe tõn ij vueiʹt rajjeed tåʹlǩ tiõttum aaʹšši håiddmõʹšše.
Suomi.fi-väʹlddõõzzin ij vueiʹt äʹššeed nuuʹbb peäʹlest teʹlfoonâst, kääzzkõspääiʹǩest ij-ǥa pååʹšt mieʹldd. Jõs haaʹlääk, što nuʹbb ooumaž vuäitt håiddad Kela-aaʹššääd ouddmiârkkân teʹlfoonin še, ton õõlǥak uʹvdded suʹnne väʹlddǩeeʹrj.
Hoʹhsse, što samai pukid aaʹššid ij vueiʹt veâl håiddad MuuKelast nuuʹbb peäʹlest.
Nääiʹt ooudak Suomi.fi-väʹlddõõzz Kela-aaʹšši håiddam vääras nuuʹbb ooumže
Vuäitak uʹvdded nuuʹbb ooumže väʹlddõõzz jiõččtooiʹmlanji hiâlpmõsân Suomi.fi-neʹttkääzzkõõzzâst. Väʹlddõõzz ouddmõʹšše lie še jeeʹres nääʹl. Tän sijddu lie norrum vuäppõõzz jeeʹresnallšem naaʹlin.
Jõs tuʹst lie liâdǥlaž tobddõõttâmneävv, mâʹte baŋkktiõtt leʹbe mobiilstaanõk, vuäitak uʹvdded väʹlddõõzz nuuʹbb ooumže Suomi.fi-väʹlddõõzzin.
- Uuʹd kääzzkõõzzâst tõn oummu teâđaid, ǩeäzz haaʹlääk uʹvdded vääʹld håiddad aaʹššid peäʹlstad.
- Vaʹlljed Sosiaaliturvan etuusasioiden hoitaminen da meäʹrtõõl tõõzz viõǥǥâståårrâmääiʹj.
- Taaʹrǩest ouddmad teâđaid da raavâd väʹlddõõzz.
Lââʹssteâđ väʹlddõõzz ouddmõõžžâst: Uuʹd äʹššeemväʹlddõõzz ooumžen (suomi.fi, lääddas).
Õõldâsooumžad vuäitt raukkâd väʹlddõõzz Kela-aaʹššääd håiddam diõtt Suomi.fi-neʹttkääzzkõõzzâst Väʹlddõs lij nõõmâld Sosiaaliturvan etuusasioiden hoitaminen. Ton õõlǥak priimmâd õõldâsooumžad raukkmõõžž, što tõt mottai viõǥǥâst åårrai väʹlddõsân.
Vuäitak priimmâd väʹlddõsraukkmõõžž ouddmiârkkân Suomi.fi-neʹttkääzzkõõzzâst leʹbe Digi- da meerteâttkonttâr kääzzkõspääiʹǩest (DVV, lääddas).
Lââʹssteâđ väʹlddõsraukkmõõžž tuejjummšest: Raauk äʹššeemväʹlddõõzz ooumžen (suomi.fi, lääddas).
Jõs tuʹst ij leäkku liâdglaž tobddõõttâmneävv jiõk-ǥa vueiʹt jieʹlled tobddõõttmen DVV kääzzkõspääiʹǩest, vuäitak uʹvdded väʹlddõõzz väʹlddõsooccmõõžžin.
Väʹlddõsooccmõõžž kaaunak neeʹttest: Ooccmõõžžin väʹlddummuš (suomi.fi, lääddas).
Tääʹrǩab vuäppõõzz lie DVV neʹttkääzzkõõzzâst: Nääiʹt väʹlddääk, jõs jiõk vueiʹt ââʹnned liâđǥlaž kääzzkõõzzid (suomi.fi, lääddas).
Suomi.fi-väʹlddõs lij viõǥǥâst väʹlddõõzz uʹvddem õhttvuõđâst meäʹrtõllum ääiʹj. Vuäitak še jårrâʹstted leʹbe tuššeed väʹlddõõzz (lääddas) kõõsk viõǥǥâståårrâmääiʹj.